کد خبر: ۴۵۳۱۹۵
تاریخ انتشار: ۱۳ تير ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۹ 04 July 2017
بهار امسال به دلیل تداوم کم آبی، افزایش خشکسالی و نیز شدت گرفتن گرما در خردادماه، روزهای دلنشین و مورد انتظار این فصل را برای کویرنشینان یزد رقم نزد.افزایش دما تا 48 درجه ، وزش بادهای شدید همراه با گرد و خاک و اعلام نام یزد بعنوان کم بارش ترین استان ایران به گونه ای بود که ماه مبارک رمضان با آن روزهای بلند و گرمای شدید، طاقت مردمان کویر را طاق کرده بود.
بهار امسال هم با وجود کم آبی و گرمای کم سابقه، گذشت و کولرهای منازل در آخرین روز های فصل بهار روی دور تند قرار گرفت تا شاید مرحمی بر تازیانه گرما باشد.
هشدارهای مسئولان وزارت نیرو مبنی بر کاهش شدید بارش ها در استان یزد و کسب رتبه نخست کشوری در این بخش و تاکید استاندار و مسئولان استان بر لزوم اجرای طرح تعادل بخشی منابع زیرزمینی و آبی و ضرورت صرفه جویی، با ورود به تابستان وارد مرحله تازه ای شد.
در حالی که استاندارد مصرف اب برای هر نفر 375 لیتر است، مصرف این مایع حیاتی در استان یزد دو برابر این رقم است.
قائم مقام وزیر نیرو درباره وضعیت منابع آبی موجود و تغییرات آن به خبرنگار ایرنا گفت: در آمار 48 ساله ای که از منابع آبی کشور وجود دارد، حدود 48 سال پیش منابع آبی کشور حدود 130 میلیارد متر مکعب بود؛ در نتیجه تغییرات اقلیمی در حدود 10 سال گذشته، این دخل آبی به حدود 116 میلیارد متر مکعب و در 6 سال گذشته این رقم به حدود 100 میلیارد متر مکعب رسید.
ستار محمودی درباره برنامه ها و اقدامات دولت برای تامین پایدار آب شرب اظهار کرد: برای تامین آب شرب شهرها و روستاها، از آذرماه پارسال تاکنون 350 حلقه چاه در سراسر کشور حفر شده که با حفر این چاه ها، بحران کم آبی شهرهای بزرگ مرتفع شده است.
وی افزود: در سال 1393 ، 12 کلانشهر کشور از نظر تامین آب شرب در شرایط بحرانی قرار داشت، در سال 1394 این تعداد به هفت کلانشهر و پارسال به سه کلانشهر رسید و امسال هیچ یک از کلانشهرها از نظر تامین آب در شرایط بحرانی قرار ندارد.
وی اضافه کرد: پارسال 570 شهر با تنش آب شرب مواجه بود که این تعداد امسال به 300 شهر کاهش پیدا کرده است.
به تازگی هم اعلام شده که 6 کلانشهر اصفهان، بوشهر، بندرعباس، شیراز، کرمان، مشهد به همراه 289 شهر کشور در معرض تنش آبی قرار دارند که در میان آنها نامی از یزد برده نشده است.
با این حال بخشی از این شهرهای پرتنش در این بخش بر اساس تعریف آن شهرهای استان یزد است.
«شهرِ دارای تنش آبی» به شهری گفته می شود که شرایط آبی آن نسبت به سال قبل بدتر نشده است؛ منابع و مصارف در این شهرها سر به سر است و اگر مشترکان در این شهرها آب را با شیوه های درست و به صورت متعادل مصرف کنند، نیازی به جیره بندی و نوبت دهی آب نخواهد بود.
در استان نیز معاون عمرانی استانداری یزد در کنار توصیه به مردم درصرفه جویی گفت: شهروندان برای جلوگیری از افت فشار آب در مصرف صرفه جویی کنند.
سیدمحمدرضا سیدحسینی به مجموعه های دولتی نیز هشدار داده و تاکید کرده ادارات دولتی و شهرداری ها اجازه آبیاری فضای سبز خود در طول روز را ندارند و شهروندان، ادارات متخلف را سریعا به آبفای یزد با تلفن سه رقمی 122معرفی کنند.
از سوی دیگر اعلام شده که با توجه به افزایش شدید مصرف آب توسط مردم که ناشی از به شدت گرمای هواست در این استان در روزهای آینده با افت فشار آب مواجه می شویم اتفاقی که در موقع تهیه گزارش قابل لمس بود به گونه ای که آب به طبقات بالایی نمی رسید و کولرها به سختی آبرسانی می شد.
در خصوص وضعیت آب استان نماینده ولی فقیه در استان یزد در دیدار مدیران صنعت آب منطقه‌ای، آب و فاضلاب شهری و آب و فاضلاب روستایی یزد سختی های تامین آب و دقت در مدیریت مصرف یزدی ها را الگویی برای کشور عنوان کرد و بر لزوم ارائه برنامه عملی مناسب برای مدیریت مصرف آب تاکید کرد.
آیت الله محمدرضا ناصری یزدی درباره وضعیت آب کشاورزی نیز اظهار کرد: زمینه‌سازی برای جذب نزولات و بارندگی‌ها، تبدیل آب‌های نامناسب به آب‌های قابل مصرف در کشاورزی و صنعت و تامین منابع جدید آب از جمله رویکردهایی است که باید حتما به آن توجه شود.
وی با بیان لزوم پیگیری وضعیت انتقال آب از سایر مناطق به یزد افزود: برای اینکه مشکلات آب استان یزد برطرف شود باید هم خط اول و هم خط دوم برای آب‌رسانی به نقاط مختلف استان یزد انجام شود.
** کشاورزی استان یزد 70 درصد آب و کشاورزی کشور 92 درصد آب را می بلعد
در این میان چند عامل را به عنوان متهمان تشدید بحران کم آبی و خشکسالی های2 دهه اخیر معرفی می کنند که عواملی همچون افزایش جمعیت،‌ رعایت نکردن مدیریت مصرف، حفر چاه های مجاز و غیرمجاز، توسعه کشاورزی و مصرف بالای آب در این بخش و بخش صنعت بخشی از آنهاست.
در مجموع 17عامل اصلی از سوی صاحب نظران و استادان دانشگاه مشکلات حوزه آب و ورشکستگی آبی اعلام شده که شامل افزایش سریع جمیعت، مهاجرت و گسترش شهرنشینی ، زیرساخت های ناکافی برای توزیع آب ، افت کیفیت آب ، کشاورزی ناکارآ، رویای خودکفایی غذایی ، افزایش تقاضای آب، آب و انرژی ارزان ، سدسازی بی رویه، چاههای عمیق ، خشکسالی ، سیل ، تغییر اقلیم ، عطش توسعه و «مأموریت هیدرولیکی (آبی)» ناتمام ، تحریم ها و عدم ثبات اقتصادی ، ساختار نا مناسب حکمرانی آب و سطح پایین هوشیاری محیط زیستی است.
به گفته معاون آب و خاک وزیر جهاد کشاورزی ، در بحث مصرف آب این بخش، کشاورزی در مظان اتهام است که حدود 90 درصد آب کشور را مصرف می کند در حالی که فقط 60 تا 65 درصد منابع آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می شود.
علیمراد اکبری گفت: 92 درصد آب مصرفی کشور در بخش کشاورزی، 6 درصد در بخش شرب و 2 درصد در بخش صنعت مصرف می شود.
در استان یزد میزان مصرف آب در بخش کشاورزی به گفته مدیرعامل آب منطقه ای استان 70 درصد است .
محمدمهدی جوادیان زاده در این خصوص گفت: در بحث مدیریت تقاضای آب با توجه به مصرف 70 درصد از منابع آب زیرزمینی در بخش کشاورزی، منطقی و معقول کردن مصرف آب نیز بسیار اهمیت دارد از این رو سعی شده از صنایع پاک ، کم‌آبخواه و دارای ارزش افزوده بالاتر برای تامین آب بیشتر حمایت شود.
وی با بیان اینکه یزد کم بارش ترین استان کشور است افزود: میزان بارندگی دراین استان طی 20 سال گذشته 11 درصد و در شهر یزد در سال گذشته 48.5 درصد کاهش نشان می دهد.
مدیرعامل آب منطقه ای یزد تصریح کرد : بر اساس آمارهای این شرکت ، متوسط بارندگی استان 60 میلی‌متر بوده و با وجود افزایش بارندگی ها در سال گذشته و رسیدن به 76میلیمتر ولی در مقایسه با میانگین بلندمدت 30 ساله کاهش 17 درصدی داشته است.
** کاهش 48 درصدی بارش ها در شهرستان یزد / برداشت 2 برابری برخی چاه ها از منابع
جوادیان زاده ادامه داد: با وجود افزایش بارش های سال جاری آبی در استان در شهر یزد در سال آبی کنونی 33 میلی‌متر بارندگی روی داده که کاهش 48.5 درصدی را در مقایسه با دوره بلندمدت نشان می دهد.
کاهش آب سفره های زیرزمینی یکی از مهمترین پیامدهای کم آبی و خشکسالی در کویر است که استان هایی همچون یزد ، اصفهان ، سیستان و بلوچستان و کرمان به شدت با آن درگیر هستند.
در کنار این امر برداشت های بی رویه از این سفره ها مشکلات را دو چندان کرده که در این خصوص مدیرعامل آب منطقه ای یزد ، آب تجدد شونده منابع آب زیرزمینی استان را 827 میلیون مترمکعب اعلام و اضافه کرد: کسری مخزن 251 میلیون مترمکعبی در استان، هرساله موجب افت 50 سانتی‌متری سطح آب‌های زیرزمینی یزد می‌شود.
وی یادآور شد: 6 هزار و 733 منبع آب وجود دارد و از محل آنها یک هزار و 78 میلیون مترمکعب استحصال می‌شود که از این مقدار 833 میلیون مترمکعب از چاه‌ها، 163 میلیون مترمکعب از قنوات، 32 میلیون مترمکعب از چشمه‌ها تامین می‌شود.
این مسئول با تاکید بر لزوم هوشمندسازی به منظور کاهش مصرف آب در این بخش نیز گفت: برخی از چاه های کشاورزی تا 2 برابر سهمیه و پروانه دریافتی برداشت آب دارند به گونه ای که در زمستان هم که آبیاری باید کم انجام شود برداشت آنها زیادتر از بقیه است و نصب کنتور هوشمند می تواند از این مسائل جلوگیری کند.
وی افزود: در اجرای طرح خاموشی چاه های کشاورزی در زمستان سال گذشته با همکاری کشاورزان 42میلیون مترمکعب صرفه جویی در برداشت انجام شد که این امر در بلندمدت در تعادل بخشی میزان افت مخازن زیرزمینی موثر است.
وی در عین حال درباره برخورد با متخلفان و پلمپ چاههای غیرمجاز تصریح کرد: برابر ماده 45 قانون موظف به برخورد با چاه های غیرمجاز هستیم که در این خصوص 16 اکیپ بازرسی در استان فعال است و مماشاتی با فرد و ارگان خاص وجود ندارد با این حال در ورود به باغ ویلا ها و پلمپ چاه غیرمجاز نیاز به شاکی خصوصی و مجوز دستگاه قضایی داریم.
مدیرعامل آب منطقه ای یزد از عوارض برداشت های بی رویه از منابع آبی را نشست زمین در برخی مناطق استان اعلام کرد و در تشریح آن گفت: به دلیل برداشت های زیاد و خالی شدن مخازن زیرزمینی سالی 50سانتی متر افت آبهای زیرزمین اتفاق می افتد .
جوادیان زاده تصریح کرد: این امر موجب از بین رفتن ذخایر ظرفیت آبخوان ها و فشرده خاک ها در زیرزمین می شود و بعد از بارندگی ها زمین قادر به ذخیره آب نیست و در نتیجه بارندگی ها هر چقدر هم زیاد شود هدرمی رود.
** کاهش شدید آب استحصالی منابع آبی استان یزد
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان یزد هم درباره وضعیت استفاده از منابع آب استان گفت: آب استحصالی از منابع آب شیرین استان در سال 1387 معادل سه هزار و 166 لیتر در ثانیه بوده که این رقم در سال 1395 به دو هزار و 631 لیتر در ثانیه کاهش یافته که زنگ خطری برای منابع آب شیرین استان است
علی اسلامی افزود: با توجه به کاهش شدید منابع آبی در شهرستان های استان ، آب انتقالی از سررشته های زاگرس که پیشتر تنها به یزد ، اردکان و میبد انتقال داده میشد به هفت شهرستان دیگر نیز وصل شده است.
وی ادامه داد: بارش ها در این استان تنها در یکی دو سال از 15 سال گذشته به بارندگی 70 تا 80 درصدی نرم معمول خود نزدیک شده ولی جبران سال های قبل را نکرده است.
** مصرف 2 برابری آب استان در تابستان به نسبت زمستان
وی در عین حال با بیان اینکه یزد از استان های شاخص در صرفه جویی است ، افزود: مردم این استان به وی‍ژه شهروندان یزدی در مصرف آب بیشترین صرفه‌جویی لازم را اعمال کرده‌اند و اگر در فصل گرم سال سرانه مصرف به 50 میلیون مترمکعب می‌رسد، قریب 20 میلین مترمکعب آن در کولرهای آبی صرف می‌شود که در گرمای بالای 40 درجه استان طبیعی است.
وی بیشترین زمان مصرف آب در استان را در تیرماه با 11.5 میلیون مترمکعب اعلام کرد و افزود: در دی ماه این مصرف به 6 میلیون مترمکعب کاهش می یابد ضمن آنکه در ماههای گرم سال 45 درصد آب مصرفی استان و در ماههای سرد سال 70 تا 80 درصد آب مصرفی از آب انتقالی و مابقی از منابع زیرزمینی استان تامین می شود.
** آبرسانی با تانکر در 295 روستای استان / 180 منبع آبی روستاها در حال خشک شدن
بیشترین کم آبی و خشکسالی در این استان کویری متوجه روستاییان و کشاورزان بویژه درمناطق ییلاقی همچون شهرستان تفت است به گونه ای که
مدیرعامل شرکت آب وفاضلاب روستایی استان یزد در این خصوص گفت: 85.08 درصد جمعیت روستایی استان زیر پوشش این شرکت هستند و تعداد 404 منبع آبی، تامین کننده آب این روستاهاست که از این تعداد نزدیک به 100 منبع خشک و80 منبع در آستانه خشکی قرار دارند.
محمد فاتحی با بیان اینکه بیش از 226 هزار نفر جمعیت در 333 روستای استان از نعمت آب شرب سالم و بهداشتی برخوردارند ، افزود: به بیش از 81 هزار نفر از جمعیت روستایی استان در 295 آبادی و روستا با 455 تانکر ثابت و 16 تانکر سیار به صورت سیار آبرسانی می شود.
وی تصریح کرد: شهرستان تفت با داشتن 162منبع آبی که 22مورد از آن خشک شده و49مورد دیگر در حال خشک شدن بیشترین سهم را از قبل خشکسالی دارد.
مدیرعامل آبفار تاکید کرد: سفره‌های آب زیرزمینی استان به دلیل بارش‌ های کم، بشدت در حال افت است و بارش‌های اندک پاییز و زمستان گذشته راهگشا نبوده و مناطق کوهپایه استان بشدت با بحران آب رو به رو هستند.
خشکسالی و کم آبی، طی نزدیک به دو دهه، خسارات سنگینی بر منابع اقتصادی مردم استان یزد و بویژه بخش کشاورزی وارد کرده است.
هم اکنون مهمترین نیاز حیاتی مردم این خطه، طرح انتقال آب برای مصرف شرب است.
گزارش از:محمودرضارحمانی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار